Yergök, Ziya
From Artvin Ansiklopedisi
(Artvin, 1877 - İstanbul, 1 Haziran 1949). Emekli Tuğgeneral. Ziya Yergök, 1877'de Artvin merkeze bağlı Aşağı Maden (Aşağı Hod) köyünde doğdu. 6 yaşındayken ailesi ile Erzurum'a taşındı. Burada askeri idadide okudu ve İstanbul Harp Okulu'na girmeye hak kazandı. Harp Okulu'nu bitirince de Harp Akademisi'nden mezun olup kurada Erzincan'ı çekti.
1909'da Kolağası rütbesine terfi etti ve Erzurum'daki 7. Tümen'e tayin oldu. 1914 yılında 83. Alay Komutanlığı'na atandı ve 1914 yılı ortalarında başlayan Sarıkamış Harekâtı'nda görev aldı.
29 Kasım 1914'te Binbaşı Ziya Yergök'ün alayının Gez köyüne gitmesi emri verildi. Sarıkamış Harekâtı'nda, Köprüköy Savaşı'nda birliklerine komuta etti.
Daha sonra Rus taarruzunun başarıya ulaşmasıyla esir düştü. Önce Semipalatinsk, daha sonra Krasnoyarsk esir kampında kaldı. 1920 yılında buradan kaçmayı başararak Doğu Türkistan ve Orta Asya şehirleri üzerinden Türkiye'ye döndü. Türkiye'ye dönünce, Kazım Karabekir'in Doğu Ordusu'nda görev aldı. 1926'da batıya tayin oldu; Afyon'a 1. Kolordu Divan-ı Harp Başkanı olarak atandı. 30 Ağustos 1930'da Tuğgeneralliğe terfi ederek 1931'de emekli oldu.
İkinci Dünya Savaşı ilan edilince, 1939'da tekrar silah altına alındı ve İstanbul Askeri Mıntıkası Komutanı oldu, 1942'de de İstanbul 2 No'lu Sıkıyönetim Mahkemesi Başkanlığına getirildi. 14 Temmuz 1943'te yaş haddinden emekli oldu. 1 Haziran 1949'da öldü.
Ziya Yergök, askerliğinin ilk yıllarından itibaren tüm anılarını kaleme aldı. 1800 sayfa tutan bu anıları, yazar Sami Önal tarafından yayına hazırlandı ve Sarıkamış'tan Esarete (Remzi Kitabevi, 2005) adlı kitapta özetlendi. Sarıkamış Harekâtı'nın başından yurda dönüşe kadarki anılarını (1915-1920) içeren bu kitapta, Ziya Yergök'ün Orta Asya şehirleri, Doğu Türkistan, Sibirya, Azerbaycan gibi yerlerdeki anıları ve gözlemleri de yer almaktadır. Anılarının ilk bölümlerini oluşturan askeri öğrencilik yılları, Erzurum, Erzincan ve Dersim Harekatı anılarına yer verilen ikinci kitap ise yine Sami Önal tarafından yayına hazırlandı ve Harbiye'den Dersim'e (Remzi Kitabevi, 2006) adıyla yayınlandı.
