Yaşarköy

From Artvin Ansiklopedisi

Şavşat'a bağlı köy. Eski adı Dabagetil. Nüfusu (2000) 73, ilçe merkezine uzaklığı 8 km, il merkezine uzaklığı 73 km. Yolu asfalt olmadığından, diğer köylerden dolaşılarak 12 km yol ile ulaşılabilmektedir. Şu anda köyde belli başlı birkaç aile kalmıştır. Bir kaç aile de emekliliklerinden sonra yerleşmiştir.

Köy oldukça geniş bir alana yayılmıştır. Kayadibi, Cevizli, Ciritdüzü ve Kurudere köyleri ile komşudur. Daha çok tarım ve hayvancılık yapılabilmekle birlikte artan göç nedeniyle hayvancılık bir kaç kişi tarafından yapılmaya devam etmekte ancak tarım yalnızca organik bahçe tarımına dönüşmüştür. Bahçe tarımı neticesinde elde edilen hiç bir ürün gelir amacıyla satılmayıp aile mutfaklarında tüketilmektedir.

Mimarisi Şavşat'ın genel mimarisi ile uyumlu olarak ahşap işçiliğine dayanır. Balkon işlemeleri ile dikkat çeken ağaç süslemeciliğinin geçmişi eskidir. Yok denecek kadar azalan orijinal mimariye sahip evlerin alınlıkları yenilenmediğinden yok olmuştur. Asıl süsleme bu levhalarda yer alırdı. Bugün için evlerin süslemeye ilişkin kısımları; iki katlı ahşap evlerin diğer iki balkon ile birleşen balkonun ortasında ve genellikle yarısı ahır olan alt katın, ahırdaki gübrelerin dışarı atıldığı 'komzek' kısmının üstünde yer alan 'köşü'lerde rastlanır. Minyatür bir ahşap ev ya da tahtırevan şeklinde tasarlanan köşkü, çatının altında ayrı bir ahşap çatıya ve ahşap çatı kenarlıkları ile süslemelere sahiptir. Köşkü, evin 'buhari' (baca) denilen ve genellikle kuzey kısmında yer alan evin iç kısmında kalan bölümüne ocak denilen geleneksel mutfağın 45 derece açı ile tam karşısında yer alır. Bu geleneksel şaman inanışı ile birlikte değerlendirildiğine ocağının yandığını gösteren dumanın buhari'den çıkışını görmese dahi onunla gönenmek, arkasında ocağı sürekli canlı tutacak birilerinin bulunduğunu da temsil eder. Köyde bir deyim olarak "köşküye çıkmak" sakalı ağarmak, ocağın bilgesi olmak anlamına gelir.

Ciritdüzü (Vel) dışında, çevre köyler içerisinde en çok düzlük alana sahip olduğundan, köyün arazisine Dabagetilin Düzü adı verilir. Köyde Dipsiz Göl adı ile arazinin içerisinde ve Kayadibi köyüne ait Cevizlik mevkisinin altında yer alan göl, çift süren bir baba ve kızının mandaları ile birlikte gölde boğulup kaybolmasından sonra ıslah edilmeye çalışılmış, devlet tarafından 2 m yüksekliğinde kanal kesilerek gölün suyu büyük oranda boşaltılmıştır. Bugün göl kıyılarında sazlık ve kamışlık alan ile 1-2 m derinliğinde su kalmıştır. Göçmen kuşların uğrak yeridir. Yaşarköy'nün Kayadibi ile sınırını oluşturan Cevizlik mevkiinde çeşitli mitolojik sürüngenlere rastlanıldığı yakın zamana kadar söylenegelmiştir. Daha çok kertenkele ve engerek cinsinden olan bu varlıklar çok sınırlı bir yayılma gösterirler. Kayadibi köylüleri tarafından hayvan otlatılırken görülen bir buçuk metre uzunluğunda sarı kahverengi küçük pulları ve boynuzumsu çıkıntıları olan yılan bu bölgede yaşamaktadır. Köyün su ihtiyacı su bakımından en talihli köylerden biri olan Kayadibi'nde çıkan suların boru sistemi ile taşınması ile sağlanır. Bunun dışında Arsiyan Yaylası'ndan su getirilme projesi devam etmektedir.

Köyde dil Türkçe'dir. Konuşma ağzı ise genel Şavşat ağzı ile birlikte Acara Türkçesi olarak adlandırılabilir. Yer adlarının genellikle Gürcücedir. Ancak köy halkının Gürcülerle kan bağı yoktur. Çünkü,

Köyün ilk yerleşimi Melekgil Mahallesine olmuştur. Mahalle adını köye ilk yerleşen ailenin bir büyüğü olan Melek Hocadan almıştır. Köyde yaşayan on aile, komşu Cevizli (Tibet) köyünden gelerek yerleşmiş, büyük kısmı ise en eski köylerden biri olan Tepeköy (Ahaldaba)'den gelerek yerleşmiştir. Köye yerleşen ve Molla Şakir olarak bilinen aynı zamanda Satlel Beyleri ile birlikte hükmeden Şakir Temiz (ölümü 1934) Tepeköy'den gelip köye yerleşmiş olmasına rağmen Batum ve Acara ile bağlarını günümüze kadar taşımıştır.

Köy yerleşmesi genelde yol kenarı boyunca uzanmaktadır. Belirgin bir mahalle düzeni yoktur. 10'u Cevizli köyünden gelme olmak üzere 20 haneden oluşan Yukarı mahalle, 5 haneden oluşan Melekgil mahallesi ve Aşağı mahalle köyün büyük bölümünü oluşturur.

Köyde eğitim düzeyi yüksektir. Okur-yazarlık % 100'dür. Köyden çok sayıda hukukçu, akademisyen, yazar, doktor ve öğretmen yetişmiştir.