Uzundere
From Artvin Ansiklopedisi
Düğünlerde, “yüz açımı” töreninden sonra, damat evinde poğaça yoğrulurken genç kızlar ve kadınlar tarafından oynanan, belirli bir sayı sınırlaması olmayan, halk oyunlarından bar türü bir oyun (Şahin-Şahin-Akalın, 1997). Varan’a göre, “düğünlerde ‘yüz açımı’nda ve ‘poğaça günü’nde gelinin oynadığı oyundur (Varan, 1988). Yüz açımında gelinin elinde bir mendil bulunur, içerisinde para, mısır, pirinç; poğaça gününde ise içinde metal paralar bulunan hamur vardır. Gelin, oyarken hamur içerisindeki paraları etrafa saçar (Varan, 1988). Uzundere oyununu oynayanların ellerinde bulunan buğday, arpa taneleri, oyun sırasında, gelin rızıklı ve bereketli olsun inancıyla, gelinin başına serpiştirilir (Şahin-Şahin-Akalın, 1997). Gelin hamur yoğururken, hamur teknesinin içine lira ya da madeni para atılır. Bunda da gelinin bolluk bereket getireceği inancı vardır. Hamur (ekmek) piştikten sonra, parçalara ayrılarak çevredeki kişilere dağıtılır. Paranın bulunduğu ekmek parçası dağıtımda kime düşerse, o kişi, uğur getireceğine inanarak parayı saklar. Ekmeğinin içinden para çıkan kişi, bekar genç kız ya da erkek ise, bu parayı gece yastığının altına koyar ve yatar; bu şekilde rüyasında kendi kısmetini göreceğine inanılır (Şahin-Şahin-Akalın, 1997).
Şahin-Şahin-Akalın, oyunun, adını “yörede” Uzundere (İnce dere) adlı yerden aldığını; ortaya çıkış yerinin de burası olduğunu belirtmek amacıyla olsa gerek, “Oyun, içerisindeki anlatımı bu yörede daha çok yapıldığı için, ismini bu bölgeden almıştır” (?) diye yazıyor (Şahin-Şahin-Akalın, 1997: 202). fakat Uzundere’nin nerede olduğunu belirtmiyor.
Bu oyun, eskiden Şavşat’ta mey eşliğinde de oynanırdı.
Bibl: Şahin, R., Şahin, Z., Akalın, Z.; Artvin Yöresi Folkloru Halk Kültürü Araştırması, 1997 • Varan, İ.; Artvin Yöresi Halk Oyunları, Artvin, Özel sayı No: 9: 7 Mart 1988
