Sarı Zambak
From Artvin Ansiklopedisi
Arhavi’de kız-erkek karma olarak oynanan horon türü bir halk oyunu. Tulum ve kemençe eşliğinde, özellikle düğünlerde bıkmadan, uzun süre oynanır. Oyunda genç kız ve erkekler birbirlerine kur yapmak için karşılıklı atma türkü de söylerler. K. Özbıyık, “Arhavi halkoyunları” başlıklı yazısında oyun hakkında şöyle yazıyor:
“Sarı Zambak oyunu Arhavi’de düzenli olarak oynanmakta olduğu ancak oyunun bir adı olmadığı ve Arhavi ekibi kurulduğunda o zaman ekipte olanlardan birinin ‘Bu oyunun adı da Sarı Zambak olsun’ demiş ve bundan sonra bu oyun bu adla oynanmaktadır. Kız erkek karma olarak türkü eşliğinde oynanmaktadır. Bu oyun Arhavi dışında oynandığında rahmetli Yaşar Turna’nın güftesi olan;
Arhavi’den biz gelduk
Bu geceyi şenlettuk
Bir tanesinden başka
Hepsini kardeş ettuk
şeklinde türkü söylenirdi.”
K. Özbıyık, Sarı Zambak oyununun son zamanlarda aslından saptırıldığını, bozulduğunu belirterek şunları yazıyor: “Her yörenin oyunları en iyi yöresinde oynanır. Genelde doğru olan bu görüş Arhavi’miz için geçerli değil düşüncesindeyim. Zira oyunları gençliklerinde oynamış şu an Arhavi’de bulunan kişiler artık bu konuda uğraşmak istemiyorlar. Oyunların dejenere edildiğini gördükleri halde buna müdahale etmiyorlar. Sarı Zambak oynuyorlar. Oyun içerisinde Hemşin horonunda yapılan “cih-cih” figürünü katmışlar, çökme figürünü kaldırmışlar. İlginç olanı da halk bu figürleri benimsemiş. Zira düğünlerde de aynı figür kullanılıyor.”
Oyun oynanırken söylenen manilerden örnekler:
Karakuşun kanadi
Nedur bu kizun adi
Soz verdi de gelmedi
Gururumla oynadi
Yaylanun çimenine
Kuzu kestum yediler
İstedum sevduğumi
Nişanlidur dediler
Yaylanun çimenine
Yaydum kuzularumi
Allah’um boyle yazmiş
Kara yazgularumi
Yaylanun çimenine
Koyverdum keçileri
Merak etme sevduğum
Gönderdum elçileri
Yayla çimeni benden
Gülüm doymadum senden
Yer yağmurdan doyarsa
Ben de doyarum senden
Kızılağaç fidanı
Göğe mi çıkacaksun
Evlen de murat eyle
Bekar mı kalacaksun
Portakal ağacında
B limon bi portaal
Bizi seven kızlarun
Biri kör biri topal
bibl: Kemal Özbıyık; Arhavi halkoyunları, Atabarı, 23, Mayıs 2008 • Kemal Özbıyık; Arhavi oyunlarına bir bakış, http://www.karalahana.com/makaleler/folklor/Arhavi.htm (24.01.2007)
