Kadir Ağa (Sinkotlu)

From Artvin Ansiklopedisi

(Artvin, 1874-1915). Gazi. Artvin merkeze bağlı Sümbüllü (eski adı Sinkot) köyünden, Çil Hüseyinoğulları ailesindendir. Rus hükümeti zamanında (1879-1921) Artvin Jandarma Teşkilatının başında bulunuyordu. Gözüpek, yurtsever bir kişi idi. Ruslar bu karakterlerini bildikleri için onu elde edebilmek amacıyla daha önceki yıllarda Tiflis ve Batum’a davet ederek sıkı ilgilerini sürdürmüşler, kendisine sıra sıra madalyalar vermişlerdi. Sonunda Ruslar savaş hazırlığı yaparken Kadir Ağa’yı Batum’a davet edip Türklere karşı yerli halktan ücretli gönüllü kuvvetler oluşturması karşılığında kendisine bu kuvvetlerin başında Alay Kumandanı (halkın deyimiyle Paşa) olarak görev vereceklerini vaad ettiler. Oysa ki Kadir Ağa Teşkilat-ı Mahsusacılardandı. Onların tekliflerini kabul etmiş görünerek Artvin’e döndü. Bu günlerde Artvin’e gelen Teşkilat-ı Mahsusacılardan Dr. Bahaeddin Şakir Bey, faaliyete geçip yerli-gönüllülerin düzenlenmesini sağladı. Bu kuruluş, başlarında Kadir Ağa olmak üzere Artvin köylerinden Aksakaloğlu Muhammet, Cumuroğlu Mustafa Ağa, Çaloğlu Süleyman, Keleşoğlu Hasan ve Abbas, Kadir Ağa’nın yeğeni Ahmet Ağa gibi Artvin’in ileri gelen kişilerini içine alan ve Bahaeddin Şakir Bey emrinde olan gönüllülerden müteşekkildi. Adı geçenlere birer Milis Subaylık rütbesi ve ellerine birer vesika verilmek suretiyle maiyetlerine girecek silahlı gönüllüler belirtilmişti. Bunlar Ardahan Savaşı'na birlikte katılmışlardı. Kadir Ağa da bu savaşa Artvin Gönüllü Kuvvetler Başı olarak katılmıştı. Savaşta büyük yararlıklar gösterdi.

Ardahan Savaşı'nda yaralanan yeğeni Ahmet Ağa’yı görmek için hastaneye gitmiş, görüşüp ayrılırken kapı önünde vurulmuştur (2 Ocak 1915).

Bibl: Özder, M.A.; Artvin ve Çevresi, s. 101-103, 121, 139 ▪ Tokdemir, H.; Artvin Destanı, s. 194-195