Coşkun Çoruh

From Artvin Ansiklopedisi

Deli Horon’a sonradan verilen ad. Kasım Ülgen, 1936 yılında zamanın valisi Refik Koraltan tarafından, Deli Horon’un adını –o yıllarda adı Çoruh olan- ilin adıyla anılsın diye Coşkun Çoruh olarak değiştirdiğini belirtiyor ve “Düz Horon’un hareketleri sakin ve ağırca, Deli Horon’un hareketlerinin canlı ve süratli olması, durgun ve coşkun sıfatlarıyla ifade edilmiştir” diyor. Şahin-Şahin-Akalın üçlüsü ise, kitaplarında Coşkun Çoruh’u ayrı bir oyun olarak gösteriyorlar ve şu bilgileri veriyorlar ki, Deli Horon’un tarifidir:

“Oyun, Çoruh Nehri’nin bahar aylarındaki azgınlığını ve coşkun akışını simgeler. Kapalı halka biçiminde oynanan oyun, ağır tempoyla başlar, hareketler birden hızlanarak devam eder. Oldukça sert oynanan bir oyundur. Ağır tempolu bölümleri ezgi ile, hızlı bölümleri ise yalnızca ritm eşliğinde oynanır. Oyun, yalnız erkekler tarafında oynanır. Oyunun başlangıç ve bitişi, düz çizgi olup, halka yapısı içinde oynanır. Belli sayı sınırı yok; ancak, çok kalabalık sayılarla,oyun, hızlı olması yüzünden oynanmaz.” Yine, “Oyun, herhangi bir düzenlemeyle şekillendirilmemiş, geleneksel formu içerisinde oynanır” diyorlar ki, Uğur Ural’ı haklı çıkarıyorlar: “Bu oyun da diğer bazı oyunlar gibi, başka yörelerin oyunlarına benzer oyun ve müzikler kullanılarak, sonradan düzenlenmiş (uydurma), halkın bilmediği, ancak folklor ekiplerinden yetişmiş kişilerin oynayabildiği oyunlardandır” (Ural).

Bibl: Şahin, R., Şahin, Z., Akalın, Z.; Artvin Yöresi Folkloru Halk Kültürü Araştırması, 1997 • Ural, U.; “Artvin Yöresi Halk Oyunları’nın Yozlaştırılması Üzerine”, http://www.savsat.com/index.php?n=duvar&w=94 ▪ Ülgen, K.; Doğu Anadolu Oyunları ve Havaları, Kitap III, Artvin Oyunları, Kars Halkevi yay., İstanbul, 1944