Arhavi

From Artvin Ansiklopedisi

(TASLAK) Yüzölçümü 314 km2 olan Arhavi ilçesi, kuzeyde Hopa, kuzeydoğuda Borçka, doğuda Murgul ilçeleri, güney ve batıda Rize ili, kuzeybatıda da Karadeniz ile çevrilidir. İlçenin toplam nüfusu 19.347, ilçe merkez nüfusu 14.079’dur.

DOĞAL YAPI

İlçe topraklarının büyük bölümü dağlıktır. Dar bir kıyı şeridinin hemen ardında yükselen dağlar, güneyde 3000 m’nin üstüne çıkar. Doğu Karadeniz Sıradağlarına bağlı Gül Dağı'nın Savval Tepe'de 3371 m’ye erişen doruğu ilçenin güney sınırındadır. Bu dağlar gür bir orman örtüsüyle kaplıdır. Ormanlar alçak kesimlerde kayın, gürgen, kızılağaçlardan, yüksek kesimlerde de ladin ve göknarlardan oluşur.

SOSYO-EKONOMİK YAPI

İlçenin başlıca geçim kaynağı bitkisel üretimdir. En çok çay, fındık ve mısır yetiştirilir. Kıyıdan uzak kesimlerde az miktarda buğday ve arpa da ekilir. Diğer ekonomik etkinlikler hayvancılık, ormancılık ve balıkçılıktır.

İlçe ekonomisi genellikle çay tarımına ve kısmen de fındık üretimine dayalıdır. İlçe genelindeki işlenebilir tarım arazisi yaklaşık olarak toplam 48.000 dekardır. Bu alanın 30.000 dekarı çaylık, 90.00 dekarı fındıklık, 7.000 dekarı da mısır ve diğer kalan kısmı ise sebze ve meyve alanıdır.

Bu tarımsal faaliyetlerden yaş çay üretimi 21.500 ton, kuru çay üretimi 3.870 ton tahmini fındık üretimi de 800 tondur. Arhavi’de, alternatif ürün alanında kivi üretiminde önemli bir gelişim sağlanmıştır. 1990-2002 yılları arasında çiftçilere yaklaşık 20 bin adet kivi omcası dağıtılmış ve 400 dekarlık bir alanda üretim gerçekleştirilmiştir.

İlçede, 1999-2002 yıllarında yıllık ortalama 50 ton kivi üretimi gerçekleştirilmiştir. İlçede ticari anlamda hayvancılık gelişmemiştir. Aile ihtiyacının karşılanması ve kısmen de pazara sunma amaçlı küçük ve büyükbaş hayvancılık mevcuttur. Arıcılık ilçede oldukça gelişmiştir. Büyük çoğunluğu gezgin olan 200 civarında belgeli arıcı mevcuttur.

İlçe, Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca kafkas ırkı arı yetiştiriciliği açısından “izole bölge” kapsamına alınmıştır. İlçe yüzölçümünün yarısından fazlası ormanlıktır. Orman İşletme Müdürlüğü kayıtlarına göre 30.882 hektar genel sahanın 17.450 hektarı ormanlık alandır. Köylerin 20 adedi orman içi veya orman kenarı köyü özelliğini taşımaktadır. Yaygın ağaç türleri ise kayın, kızılağaç ve kestanedir.

İlçede ikisi çay fabrikası biri çimentolu yonga levha (BEYOPAN ), biri de Arsan Silah Fabrikası olmak üzere 4 adet sanayi tesisi mevcuttur Bu tesislerde, yıllara göre değişmekle birlikte ortalama 850-900 civarında daimi veya geçici personel istihdamı sağlamaktadır. İlçede, kooperatifçilik oldukça gelişmiştir. Mevcut kooperatiflerin 5 adedi tarımsal amaçlı, 6 adedi ticari amaçlıdır. Arhavi Ticaret ve Sanayi odasına kayıtlı 13 anonim şirket, 117 limited şirket, 6 kollektif şirket ile 22 kooperatif ve 180 adet de şahıs üye mevcuttur. Esnaf ve Sanatkarlar Odası üye sayısı 656, Çay Ekiciler Kooperatifi üye sayısı ise 3814’ dür.

Yapımı sürdürülen 100 işyeri kapasiteli Arhavi Küçük Sanayi Sitesinin ilçe ekonomisine kazandırılmasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.

TARİH

Eski bir yerleşim merkezi olan Arhavi, Bayezit döneminde (1481-1515) Trabzon Sancakbeyi olan Şehzade Selim (sonradan I. Selim) tarafından Osmanlı topraklarına katıldı. Arhavi, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Anadolu’nun doğusunda işgale uğramayan ender yörelerden biridir. Ruslar, Birinci Dünya Savaşı sırasında Arhavi’ye girmedi. Arhavi, cumhuriyet döneminin başlarında bucak olarak yönetilirken, 1954’te ilçe yapıldı. Arhavi Belediyesi'nin kuruluş tarihi 1946’dır.

Arhavi ilçe merkezi, Arhavi Suyu'nun Karadeniz’e döküldüğü düzlüğün batısında Karadeniz sahil yolu üzerinde yer alır. Kentte 1963’te kurulmuş bir çay fabrikası vardır. Yörede üretilen yaş çay burada işlenir ve paketlenmek üzere Rize’ye gönderilir. İlçeyi il merkezine bağlayan 80 km’lik yolun kıyı dağlarını aştığı Cankurtaran Geçidi zaman zaman ulaşıma kapanır. Bu nedenle Arhavi her türlü mal ve hizmet ihtiyacını daha uzak olmasına rağmen daha kolay ulaşılan Rize ilinden karşılar.